گمرک ایران ;   وظایف و مسئولیت ها

گمرک جمهوری اسلامی ایران عهده دار مسئولیت خطیر اجرای سیاستهای اقتصادی و تجاری در مرزهای رسمی کشور میباشد . تحولات سیاسی و اقتصادی جهان و خصوصا منطقه طی سالیان اخیر ، ضرورت اتخاذ روشهای روزآمد و پذیرش امور عدیده ای را علاوه بر تکالیف گذشته به این سازمان تحمیل نموده است . در حال حاضر گمرک صرفا یک سازمان اجرایی و تأمین کننده منابع درآمدی دولت نمیباشد ، بلکه با کارکردهای کنترلی و نظارتی خود ، از عوامل مؤثر در تسریع روند توسعه ، افزایش میزان سرمایه گذاری خارجی ، انتقال دانش فنی ، حمایت از صنایع نوپای ملی ، تنظیم بازار عرضه و تقاضا ، تثبیت قیمتها ، ایجاد تعادل در تراز پرداختها ، اشتغال آفرینی ، تسهیل ترانزیت کالا و افزایش درآمد ارزی حاصله ، رعایت مسائل امنیتی ، ارتقای سطح بهداشت و سلامت جامعه ، اعمال قوانین سازمان انرژی اتمی و کنترل مواد پرتو زا ، رعایت مقررات زیست محیطی و محافظت از لایه ازون ، اجرای قانون استاندارد ملی ، برقراری انواع قرنطینه های ضروری ، مبارزه با تجارت مواد مخدر ، اسلحه و مواد منفجره ، پول شویی ، تجارت گونه های حیوانی و گیاهی در معرض خطر انقراض ، سلاح های شیمیایی و تروریسم و حفظ میراث فرهنگی کشور محسوب میگردد .

ماهیت وظایف گمرک به نوعی است که مستلزم تعامل با سایر دستگاههای مسئول و اجرای مقررات بخشنامه ها و دستورالعملهای متعدد مربوطه میباشد . از سوی دیگر تعدد مراجع تصمیم گیری و اتخاذ تصمیات مختلف توسط آنها موجبات حضور گمرک در 160 واحد پراکنده و افزایش بیش از 5 برابر رویه های گذشته آن را فراهم آورده است .

تنوع رویه ها و همچنین اقلام وارداتی و صادراتی کالا ، نیازمند جذب و تربیت کارکنانی آگاه ، تیزبین ، منضبط ، متعهد و مستقل میباشد . کارکنان گمرک ایران با بهره مندی از تخصصهای گوناگون گمرکی ، اداری و مالی ، حقوقی ، رایانه ای و ... ، در محرومترین و دورافتاده ترین نقاط مرزی کشور و بعضا دور از خانه و خانواده ، در شرایط بسیار نامناسب و دشوار آب و هوایی با جدیت و تحمل محرومیتهای معیشتی ، آموزشی ، ایمنی و بهداشتی و درمانی و حتی در بعضی نقاط مرزی ، محروم از آب آشامیدنی و نان ، با حداقل امکانات موجود مانند کانکس های مستقر در بازارچه های مرزی به انجام امور محوله اشتغال دارند .

گمرک ایران در حیطه وظایف و اختیارات خویش به منظور اجرای صحیح و دقیق مقررات ، مبادرت به پیش بینی تمهیدات لازم نموده و مینماید ، لیکن وجود موانع گوناگون از جمله عدم تأمین منابع مالی کافی و به موقع جهت انجام امور عمرانی و رفاهی ، تهیه تجهیزات پیشرفته و امکانات مورد نیاز ؛ کاهش بخش قابل توجهی از اعتبارات درخواست شده منجمله به هنگام تخصیص ، عدم افزایش مناسب بودجه مصوب سالانه نسبت به افزایش درآمدهای وصولی و حجم فعالیتهای گمرک ؛ و بسیاری مسائل و محدودیتهای دیگر ، زمینه بروز اشکالاتی را در راه ارتقای کیفیت خدمت رسانی فراهم آورده است .

با عنایت به مراتب فوق گمرک ایران نیازمند حمایت همه جانبه مسئولان بویژه نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی در تمامی زمینه ها اعم از تأمین اعتبار ، مجوز تأمین نیروی انسانی ، تجهیزات ، آموزش و ... میباشد .

در زیر برخی از مهمترین مسئولیت های فعلی گمرک ایران جهت مزید استحضار آورده شده است :

1- اعمال سیاستهای دولت در زمینه صادرات و واردات مسافری و تحویل کالاها و نگهداری و حفاظت آنها در انبارها و اماکن گمرکی و نظارت بر تحویل و تحول کالاهای مزبور تا انجام تشریفات قانونی و ترخیص آن توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی وی.‏

‏2- اجرای قانون مقررات صادرات و واردات، آئین نامه‌ها و بخشنامه های آن و تشخیص و اخذ حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض و واریز آن  به حساب سازمانهای ذیربط.‏

‏3- تعیین ارزش و تعرفه کالاهای وارداتی و صادراتی .

‏4- کنترل و نظارت برامر ترانزیت کالا از قلمرو کشور .

‏5- مبارزه با قاچاق کالا و تخلفات گمرکی از طریق اعمال مقررات مربوطه.

‏6- جمع‌آوری و پردازش و انتشار آمار بازرگانی خارجی (‌واردات، صادرات)‏.

‏7- رسیدگی و حل اختلافات ناشی از اجرای قانون و مقررات گمرکی فیمابین گمرک و صاحب کالا.‏

‏8- بازبینی اظهار نامه های وارداتی و صادراتی و اسناد ترخیص کالا مطابقت آنها با قوانین و مقررات جاری کشور به منظور احراز صحت شرایط ترخیص و وصول کسر دریافتی یا استرداد اضافه پرداختی‌های احتمالی.‏

‏9- بازرسی از گمرکات و نظارت بر عملکرد آنها.

‏10- برنامه ریزی جهت بهبود سیستم‌های گمرکی و پیاده‌سازی سیستم‌های مکانیزه نظیر آسیکودا .

‏11- برنامه ریزی در راستای سیساستهای اقتصادی دولت در جهت اجرای کامل قانون مقررات صادرات و واردات و قانون امورگمرکی و آئین نامه اجرائی مربوطه.‏

‏12- گسترش ارتباطات بین المللی و گمرکی با کشورهای عضو اکو و کنفرانس اسلامی جهت تبادل تجربیات و همکاریهای فی‌مابین.‏

‏13- انجام تشریفات گمرکی واردات موقت، صادرات موقت، کابوتاژ، ترانزیت داخلی، ترانزیت خارجی و انتقالی

‏14- اعمال مقررات گمرکی در مورد فری شاپ، بسته ها و پیکهای سیاسی و پست بین المللی .

‏15- تشخیص و تحویل کالاهای متروکه به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی و … طبق مقررات مربوطه .

‏16- انجام امور مربوط به حق‌العملکاران در گمرکات کشور.

‏17- بررسی و انجام امور به توصیه های سازمان جهانی گمرک.